Over ADHD, grote plannen en de frustratie van jezelf soms niet kunnen bijhouden

Ik hoor de laatste tijd steeds vaker mensen praten over ADHD.

En ergens vind ik dat mooi. Er komt meer herkenning en mensen durven er makkelijker over te praten.

Maar soms denk ik ook: volgens mij hebben we het nog lang niet over alles.

Ik heb zelf ADHD. Dat weet ik al sinds mijn jonge jaren. En als je mij vraagt hoe dat eruitziet, dan kan ik je vertellen dat het een behoorlijk interessante samenwerking is tussen mij en mijn eigen hoofd.

Soms een hele goede samenwerking.

En soms denk ik: meid, kunnen we alsjeblieft gewoon één fucking ding tegelijk doen?

Want mijn hoofd staat zelden stil.

Ik zie mogelijkheden. Ideeën. Verbanden. Dingen die beter kunnen, anders kunnen, groter kunnen.

Geef mij één idee en voor ik het weet heb ik er een compleet project omheen gebouwd.

In mijn hoofd dan, hè.

Want daar begint het interessante gedeelte.

Ik kan ergens ontzettend enthousiast over zijn. Zo enthousiast dat ik er helemaal in duik. Uren bezig zijn, alles uitzoeken, nadenken over de kleinste details.

En dan gebeurt er iets wat ik inmiddels maar al te goed herken.

Ik raak afgeleid door iets wat óók interessant is.

Of ik maak iets zo groot in mijn hoofd dat de oorspronkelijke taak ergens onderweg verdwijnt.

Ik wilde laatst bijvoorbeeld gewoon iets opschrijven. Niet heel ingewikkeld.

Maar voor ik het wist was ik bezig met hoe ik mijn notitieboek het beste kon indelen, welke tabbladen ik nodig had en of ik misschien niet gewoon zelf notebooks kon gaan maken.

Ja, serieus.

Ik wilde iets opschrijven en eindigde bijna met een nieuw bedrijfsidee.

En ergens moet ik daar zelf ook gewoon om lachen.

Maar er zit natuurlijk meer achter.

Want hoe leuk al die ideeën ook zijn, ze kosten me ook iets.

Tijd. Energie. Focus.

En soms vooral het gevoel dat ik aan het einde van de dag veel heb gedaan, maar niet datgene waarvoor ik eigenlijk was gaan zitten.

Dat is een behoorlijk irritante confrontatie wanneer je iemand bent die veel wil bereiken.

Want ik weet wat ik kan.

Ik weet hoeveel ideeën ik heb. Hoeveel mogelijkheden ik zie. Hoeveel energie ik ergens in kan stoppen wanneer ik er helemaal in zit.

Maar ik heb ook moeten erkennen dat enthousiasme en uitvoering twee verschillende dingen zijn.

Een goed idee maakt nog geen goed resultaat.

En dat is iets wat volgens mij veel meer mensen herkennen dan alleen mensen met ADHD.

Ik ken het vanuit mezelf, maar ik zie het ook terug in hoe mensen functioneren.

Mensen met ambities, verantwoordelijkheden, talenten. Mensen die op hun werk een heel team kunnen aansturen, maar thuis tegen hun eigen administratie aan blijven hikken.

Ondernemers die de ene na de andere mogelijkheid zien, maar moeite hebben om ergens lang genoeg bij te blijven om het echt neer te zetten.

En mensen die iedere avond besluiten dat morgen alles anders gaat, om vervolgens weer in precies dezelfde dag terecht te komen.

Dat betekent natuurlijk niet dat iedereen ADHD heeft.

Maar die frustratie tussen wat je wilt en wat je doet? Die is voor veel mensen herkenbaar.

En ik denk dat we daar soms veel te makkelijk over oordelen.

Over onszelf, maar ook over anderen.

Lui.

Ongedisciplineerd.

Niet gemotiveerd genoeg.

Terwijl je van de buitenkant helemaal niet kunt zien hoeveel moeite iemand soms moet doen om iets voor elkaar te krijgen wat voor een ander vanzelfsprekend lijkt.

Begrijpen zonder jezelf erachter te verstoppen

Tegelijkertijd vind ik het ook belangrijk om eerlijk te blijven.

Want ik kan mijn ADHD niet wegdenken.

Maar ik wil er ook niet achter verdwijnen.

Ik kan iedere keer zeggen dat mijn hoofd nou eenmaal zo werkt. En dat is op bepaalde punten ook gewoon waar.

Alleen verandert er weinig als ik het daarbij laat.

Dus ben ik mezelf anders gaan observeren.

Niet alleen kijken naar wat ik van plan ben, maar vooral naar wat ik daadwerkelijk doe.

Waar verlies ik mijn aandacht?

Wanneer maak ik iets onnodig ingewikkeld?

En waarom ben ik soms meer bezig met het voorbereiden van iets dan met het daadwerkelijk uitvoeren?

Dat laatste vind ik trouwens een hele interessante.

Want voorbereiden kan ontzettend productief voelen.

Je bent bezig. Je zoekt dingen uit. Je maakt plannen. Je organiseert.

Maar soms ben je vooral heel druk bezig om nog niet te hoeven beginnen.

En ja, die spiegel moest ik zelf ook even slikken.

Ik heb namelijk de neiging om dingen goed te willen doen. En voor ik het weet wordt goed weer een compleet project op zichzelf.

Dus tegenwoordig probeer ik mezelf vaker terug te roepen.

Wat was ik eigenlijk aan het doen?

Wat moet er nú gebeuren?

Niet straks. Niet wanneer alles perfect is ingericht.

Nu.

En soms betekent dat gewoon iets afmaken terwijl ik alweer drie andere ideeën heb.

Die ideeën lopen niet weg.

Althans, meestal niet. En anders was het misschien ook niet zo’n geweldig idee.

Mijn hoofd hoeft niet stil te zijn

Wat ik vooral aan het leren ben, is dat ik mezelf niet voortdurend hoef te bevechten om vooruit te komen.

Ik hoef mijn hoofd niet stil te krijgen voordat ik iets kan opbouwen.

Maar ik moet wel leren hoe ik ermee omga.

En daar zit voor mij ook iets spiritueels in.

Ik geloof dat we allemaal bepaalde kwaliteiten, mogelijkheden en lessen meekrijgen. Dat er een reden kan zitten achter hoe we dingen ervaren en wat we onderweg tegenkomen.

Maar ik geloof niet dat dat betekent dat alles vanzelf op zijn plek valt.

Ik kan voelen dat ik ergens naartoe wil.

Ik kan vertrouwen hebben in mijn pad.

Maar als ik vervolgens alleen maar blijf nadenken over alles wat mogelijk is, gebeurt er in de werkelijkheid nog steeds verdomd weinig.

Het universum mag me best een richting geven. Ik zal toch echt zelf moeten gaan lopen.

En misschien is dat wel mijn grootste les hierin.

Ik hoef niet minder ideeën te hebben.

Ik hoef niet minder ambitieus te zijn.

En ik hoef mezelf al helemaal niet te vergelijken met mensen voor wie bepaalde dingen makkelijker lijken te gaan.

Maar ik moet wel verantwoordelijkheid nemen voor hoe ik mijn dagen invul.

Niet vanuit zelfhaat. Niet door mezelf continu op mijn kop te geven omdat iets weer niet gelukt is.

Daar heb ik namelijk jarenlang weinig mee gewonnen.

Wel door eerlijk te blijven kijken.

Want soms heb ik begrip nodig voor hoe mijn hoofd werkt.

En soms moet ik gewoon tegen mezelf zeggen: leuk allemaal, maar maak eerst eens af waar je mee bezig was.

Allebei kunnen waar zijn.

Je hoeft niet te wachten tot het makkelijk wordt

En dat is misschien ook wat ik wil meegeven aan mensen die zichzelf hierin herkennen.

Of je nu een bedrijf runt, een gezin probeert draaiende te houden, opnieuw moet beginnen of simpelweg moeite hebt om je dag door te komen.

Je hoeft niet op dezelfde manier te functioneren als iemand anders.

Maar blijf ook niet eindeloos wachten op de versie van jezelf die alles ineens moeiteloos gaat doen.

Die perfecte dag waarop je hoofd rustig is, je motivatie eindeloos en alles precies volgens planning loopt.

Ik weet inmiddels dat ik daar lang op kan wachten.

Mijn hoofd zal waarschijnlijk altijd sneller gaan dan sommige dingen in mijn leven.

Maar dat hoeft niet te betekenen dat ik mezelf steeds opnieuw achterlaat in al die plannen.

Ik mag groot denken.

Ik mag dromen.

Ik mag honderd mogelijkheden zien.

Alleen wil ik niet dat mijn mooiste leven zich uiteindelijk alleen in mijn hoofd heeft afgespeeld.